dİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU
Dikkat
eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) bireyin yaşına ve
gelişimine uygun olmayan aşırı hareketlili, dürtüsellik ve dikkat
sorunlarıyla belirgin bir problemdir. Son yıllarda ülkemizde ve
dünyada yaygın olarak görülen bu durum; tedavi edilmediği takdirde
yaşamın ilerleyen yıllarında pek çok sosyal ve psikolojik soruna yol
açabilirken, tedavi edildiği taktirde olumlu sonuçlar elde
edilebilen bir sorundur.
1950'li yıllarda metilfenidat etken maddeli ilaçların hiperaktivitede yararlı olduğu bulunduktan sonra konuya ilgi artmış ve tedavi konusundaki tartışmalar da başlamıştır. Bugün hala ilaç kullanımı konusunda tartışmalar devam etmektedir. Kimi görüştekiler ilaçların kullanılmaması ile ilgili olurken diğer taraf ise ilacın doğru şekilde kullanılmasının yararlı olduğunu savunmaktadırlar. Genel olarak uygulanan ise ilacın doğru şekilde kullanımı ve eğitsel tedaviler ile terapinin uygulanması şeklindedir.
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite; belirtilerin yoğunluğu bakımından üç gruba ayrılır.
1.Aşırı Hareketlilik (hiperaktivite) ve Dürtüsellik
2.Dikkat Eksikliği
3.Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite
Aşırı Hareketlilik: Yaşına göre daha hareketli olunması ve bu davranışların anaokulu, okul, sosyal çevre gibi durumlarda sorunlara yol açmasıdır.
Belirtileri
-
Oturduğu yerde devamlı kıpır kıpır hareketlidir.
-
Derslerde yerinde oturamaz kalkıp gezinir.
-
Oyun ya da eğlence etkinliklerini sakince sürdürmede zorlanır.
-
Çoğunlukla hareket halindedir. uygunsuzca gezer, tırmanır.
-
Çok fazla konuşur.
Dürtüsellik: Bireyin isteklerini kontrol altına alamaması olarak tanımlanır. Bu bireyler genelde aceleci, başkalarının sözünü kesen, sırasını bekleyemeyen, isteklerini erteleyemeyen, davranışlarının sonucunu düşünmeden akıllarına estiği gibi davranan kişilerdir.
Belirtileri
-
Kendisine sorulan bir şeyde soru bitmeden cevaplamaya kalkar.
-
Sırasını beklemekte zorlanır.
-
Bir konuyu rahatsız edici biçimde böler, etrafına sataşır.
Dikkat Eksikliği: Dikkatini belirli bir konu üzerinde yaşının gerektirdiği şekilde toplayamayan kişilerdir.
Belirtileri
- Ödevlerinde ya da oyununda dikkatini sürdürmekte zorlanır.
- Kendisi ile konuşulduğunda dinlemiyor gibi görünür.
- Dışarıdan gelen uyarılar kolayca dikkatini çeler.
- Okul ödevinde ya da diğer çalışmalarda dikkatsizliğinden dolayı ayrıntıları kaçırır ve hatalar yapar.
- Sık sık unutkanlıklar yaşar, ödevini - yapacaklarını unutur.
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite tanısı konulması için yukarıdaki belirtilerin 7 yaşından önce başlaması, belirtilerin okul ve ev olmaz üzere en az iki ortamda görülmesi ve süreklilik göstermesi gerekir.